Het schoolwerkplan 2010 - 2011.  In dit schoolwerkplan vindt u de algemene schoolvisie ook terug.

 

 

 

 

 

Algemene schoolvisie

Het Medisch Pedagogisch Instituut Zonnebos te 's-Gravenwezel wil de visie op het Buitengewoon Onderwijs, zoals die door de Autonome Raad van het Gemeenschapsonderwijs werd ontwikkeld in het Pedagogisch Project van het Gemeenschapsonderwijs (PPGO), werkelijk vorm geven. Het Gemeenschapsonderwijs staat immers voor onderwijs dat erop gericht is om de leerling als mens voor te bereiden in de meest ruime zin van wat humanisme betekent. Zelfvertrouwen hebben is daarbij van essentieel belang. Dankzij een gezond zelfbewustzijn kan men de ander tegemoet treden. Communicatie en mondigheid vormen daarbij de hoekstenen, zodat erg veel aandacht uitgaat naar het zich op een vlotte en correcte manier uitdrukken tegenover andere mensen, evenwel met respect voor diens eigenheid en verschillen. Zeker in de huidige tijd, waarin de multiculturele samenleving steeds meer vorm krijgt, staan verdraagzaamheid en openheid van geest erg hoog op het programma van het Gemeenschapsonderwijs. Deze verdraagzaamheid richt zich echter niet enkel op religieuze en raciale verschillen. In de samenleving zal de leerling ook geconfronteerd worden met sociale en maatschappelijke ongelijkheden. Hiermee omgaan op een menselijke manier is de duidelijkste vorm van het in praktijk brengen van de beginselen van de Rechten van de Mens. De gelijkheid tussen de geslachten valt hier zeker onder en dient in het bijzonder benadrukt te worden. Het Gemeenschapsonderwijs beoogt geen kortzichtige opvoeding. Opvoeding is immers een investering in de toekomst. Daarom wordt er getracht om de intellectuele nieuwsgierigheid onaflatend te prikkelen. Op die manier ontstaat een attitude van levenslang leren, waarbij men zijn omgeving steeds met een kritische geest tegemoet kijkt. Onderwijs en leren beperken zich niet tot het vergaren van kennis, ook de ontwikkeling van emotionele vaardigheden, het stimuleren van creativiteit en de aandacht voor morele vraagstukken zorgen ervoor dat de leerling steeds meer mens wordt.

 

MPI Zonnebos probeert deze algemene visie van het Gemeenschapsonderwijs op een persoonlijke manier te vertalen en te integreren in haar werking.  Wij beklemtonen vooral de vorming van zefbewuste, mondige leerlingen die zich op een adequate manier sociaal-emotioneel ontwikkelen en functioneel kunnen integreren in de maatschappij.

 

Het ontwikkelen van een positief zelfbeeld en voldoende zelfvertrouwen is een cruciaal element in het buitengewoon onderwijs. Veel kinderen komen pas na herhaaldelijke faalervaringen in het gewoon onderwijs in onze school terecht. Dit leidt ertoe dat ze vaak onzeker zijn, faalangstig en weinig vertrouwen hebben in zichzelf. Daarom proberen we op onze school de nadruk te leggen op de eigenheid van elk kind en elk kind zoveel mogelijk positief te bevestigen. Een prettig leefklimaat, waarbinnen ieder kind zich veilig en zeker voelt, zijn hierbij van het grootste belang. Een kind kan zich immers pas optimaal ontplooien en ontwikkelen in een veilige, vertrouwde omgeving. Elk kind moet zich thuis voelen op de school. Onze personeelsleden maken tijd om naar de leerlingen te luisteren (dagelijks onthaalmoment, individueel gesprekje tijdens speeltijd, kringgesprekken, enz.), ze te aanvaarden en te respecteren. Het is erg belangrijk dat de kinderen hun eigen mogelijkheden leren ontdekken en ontplooien. Vooral in het begin van de aanwezigheid van het kind op school staat dit punt centraal. Het is pas als het kind voldoende vertrouwen in zichzelf heeft dat het leerproces in de striktere zin van het woord op gang kan komen.

 

 

Geheel in de lijn van het gedachtengoed van het Gemeenschapsonderwijs schenkt onze school enorm veel belang aan het feit dat elk kind uniek is en zijn specifieke eigenheid heeft, die uitgebouwd dient te worden. Een kind wordt immers beïnvloed door verscheidene factoren (GLOOT-model Luc Koning): leerlingkenmerken (thuissituatie, schoolverleden, sociaal-emotionele gesteldheid, werkgedrag, medische situatie), kenmerken van de onderwijsgevende/opvoeder, kenmerken van de omgeving en kenmerken van de taak. Bij de beeldvorming, de benadering en de begeleiding van het kind wordt met zoveel mogelijk van deze facetten rekening gehouden. Wij proberen ons te verplaatsen in het standpunt van de kinderen en proberen ons pedagogisch aanbod (dat zich vertaalt in individuele en groepshandelingsplannen) zo goed mogelijk af te stemmen op de specifieke pedagogische vraag van elk kind waardoor het noodzakelijk is om te differentiëren. Hiertoe formuleren we per kind één of meerdere zorgvragen die de aanpak van een leerling voor een bepaalde periode bepalen.

Om deze geïndividualiseerde aanpak zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, vormen teamwork en multidisciplinariteit twee belangrijke draaischijven van onze specifieke schoolwerking. Elk kind wordt begeleid door een team van onderwijzend personeel (klastitularis, leerkracht LO, muziek, KGD/NCZ, BLIO), paramedisch personeel (logopediste en/of kinesiste en/of ergotherapeute en/of kinderverzorgster), de directeur, de orthopedagoog, de sociaal verpleegkundige, de verpleegster en het CLB. We trachten samen te werken, samen te denken en onze kunde en ervaring met elkaar te delen. Zo heeft het onderwijzend personeel wekelijks een teamvergadering per geleding, waar ook de orthopedagoog op aanwezig is. Het paramedisch personeel vergadert om de twee à drie weken. We stellen als norm dat elk personeelslid dat het kind begeleidt, moet kunnen handelen met dat kind in zijn totaliteit en niet enkel vanuit zijn specifieke vakspecialisatie. Op de klassenraad is elk teamlid aanwezig, uitgezonderd de bijzondere leerkrachten. Deze laatsten kunnen relevante informatie, vragen of bedenkingen omtrent de kinderen vooraf doorgeven aan de orthopedagoog en krijgen hier nadien feedback op. Aangezien de eindklassenraad in juni georganiseerd worden tijdens een pedagogische studiedag, kunnen de bijzondere leerkrachten hier wel bij aanwezig zijn.

 

Het stimuleren van de communicatieve vaardigheden zodat onze kinderen uitgroeien tot mondige personen vinden wij één van de belangrijkste doelstellingen in het buitengewoon onderwijs. Enkel door te communiceren is er interactie mogelijk met de buitenwereld. Gedurende de ganse dag besteden de leerkrachten aandacht aan alle vormen van communicatie opdat onze kinderen zo optimaal mogelijk begrepen zouden worden en zelf anderen kunnen begrijpen. Indien nodig worden kinderen begeleid door een logopedist.

Elke schooldag begint met een onthaalmoment. Deze praatronde waarop de kinderen kunnen vertellen over hun ervaringen, hun gebeurtenissen, vragen kunnen stellen en beantwoorden, is het moment bij uitstek om hun communicatieve vaardigheden te oefenen, naast het belangrijke sociaal-emotionele aspect van dit ontmoetingsmoment.

 

Onze school streeft bij het invullen van haar opvoedkundige taak een totale persoonlijkheidsontwikkeling na bij de kinderen. Een holistische visie impliceert dat het kind niet enkel als een cognitieve leerling benaderd wordt, maar dat er ook bijzondere aandacht wordt geschonken aan het dynamisch-affectieve, het psychomotorische en het muzisch-creatieve.

Veel aandacht gaat uit naar de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind. Werken rond gevoelens en reflecteren op eigen emoties is een vast gegeven. Enkele jaren geleden was er op onze school een werkgroep 'sociale vaardigheden', die lessenpakketten uitwerkte voor het leergebied 'sociaal-emotionele ontwikkeling' voor de verschillende pedagogische eenheden. Belangrijke sociale vaardigheden komen specifiek aan bod in deze lessen, maar het ontwikkelen ervan vormt als het ware een rode draad doorheen het hele dagprogramma. De relatie met de medeleerlingen vormt daarbij het nuttigste leerinstrument. Samenleven met anderen betekent immers dat er noodzakelijk bepaalde regels en afspraken gerespecteerd moeten worden. Vermits onze kinderen met een mentale handicap vaak ook gedrags- en emotionele problemen hebben, zijn ze zich hier niet steeds bewust van. Daarom proberen we onze kinderen door middel van beloningssystemen, gedragskaarten, duidelijke afspraken, door naar hen te luisteren en met hen te praten controle over hun gedrag verwerven. Als kernschool autisme besteden wij ook de noodzakelijke zorg aan de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen met kenmerken of een diagnose van autismespectrumstoornis.

Vermits we steeds meer naar een pluralistische en multiculturele samenleving evolueren, proberen we op onze school onze leerlingen hiermee vertrouwd te maken. Enerzijds impliceert dit dat we onze leerlingen verdraagzaamheid bijbrengen ten opzichte van de verschillende religies door het aanbieden van deze verschillende religieuze strekkingen. Anderzijds brengen we onze kinderen bij dat geslachts- en raciale verschillen slechts uiterlijke kenmerken zijn.

Muzische vorming is ook een belangrijk aspect wanneer we een totale persoonlijkheidsontwikkeling nastreven bij onze kinderen. Muzische activiteiten (kunnen) kinderen helpen om zich te ontplooien en te ontwikkelen. Onze school vindt dit zeer belangrijk, en heeft daarom geopteerd voor een aparte leerkracht crea. Crea houdt verschillende zaken in: muziek, drama en knutselen. Muziek zien we dan ook als een belangrijke expressievorm die de leerlingen een taal geeft om hun gevoelens, gedachten en ervaringen te kunnen uiten. Het is belangrijk om kinderen plezier te laten beleven aan het experimenteren met klank en geluid. Ze leren tevens kennismaken met veel verschillende muziekgenres. Drama kan ingezet worden om sociale vaardigheden te trainen. Kinderen leren hierbij ook hun bewegingsvrijheid, spreekvaardigheid, fantasie en hun expressievermogen te vergroten. Op deze manier worden de leerlingen spelenderwijs wijzer: ze leren beter samenwerken, open staan voor anderen, hun zelfvertrouwen vergroten, ze leren hun beperkingen beter kennen,… Tenslotte leren kinderen door middel van knutselen hun eigen creativiteit, zelfvertrouwen en concentratievermogen verder te ontwikkelen Bovendien is knutselen ook goed voor de fijne motoriek. Door verscheidene materialen en een aanmoedigende sfeer aan te bieden, worden de kinderen zelfstandiger en meer gedurfd in hun knutselactiviteiten. We streven ernaar om dit in een ontspannen sfeer uit te oefenen.

De leerkracht crea geeft 1 uur per week les aan elke klas, maar ook tijdens de andere lesuren wordt er door de klasleerkracht belang gehecht aan regelmatige muzische activiteit.

 

Een holistische visie impliceert tevens dat er voldoende aandacht uitgaat naar sport, spel, creativiteit en muziek. In onze school wordt het adagio “een gezonde geest in een gezond lichaam” gehuldigd. Lichaamsbeweging is immers erg belangrijk voor onze kinderen, omdat ze veel nood hebben aan ontspanning en ontlading. Voor sommigen die zich verbaal moeilijk kunnen uiten, is lichaamstaal zelfs een erg belangrijke communicatievorm. Daarom krijgen al onze kinderen (vanaf de kleuters) drie uur turnles per week en tweewekelijks een zwembeurt. Tevens trachten wij al onze kinderen te leren steppen en fietsen. Dit vindt de school zeer belangrijk, omdat het voor vele kinderen later vaak hun enige vervoermiddel is.

Kinderen met overgewicht krijgen op onze school extra aandacht via het ‘obesitasproject’. Dit project steunt op twee grote pijlers: voeding en beweging. Kinderen met overgewicht krijgen bijkomende conditietraining waarvan de frequentie afhangt van de mate van overgewicht. Deze extra bewegingsmomenten worden op een speelse manier aangebracht, zodat ze zeker niet als een straf aanvoelen. Wie goed werkt, mag zijn kaart na de training afstempelen en als deze vol is, mag er een speeltje gekozen worden uit de ‘beloningskist’ van de kinesisten. Maandelijks worden alle kinderen uit de ‘obesitasclub’ gewogen en gemeten. Ouders krijgen informatie over de vorderingen of het gebrek daaraan. Het wordt in de agenda genoteerd en indien nodig worden de ouders uitgenodigd voor een gesprek. Kinderen die op dit moment nog geen overgewicht hebben, maar toch in de richting gaan van, worden eveneens regelmatig gemeten en gewogen en kunnen indien nodig ten allen tijde aansluiten bij de extra conditietrainingen.

Naast de hierboven vermelde initiatieven heeft de school nog een aantal gezonde en sportieve principes: wekelijkse fruitdag (woensdag), jaarlijkse voetbalmatch te Kasterlee (ploeg type 1 en type 2), snoepvrije school, dagelijks aanbod middagsport in type 2.

Onze school besteedt bijzondere aandacht aan de optimale integratie van onze leerlingen zowel in het onderwijs als in de samenleving. Functioneel leren is noodzakelijkom zich te handhaven in de maatschappij en loopt dan ook als een rode draad doorheen ons aanbod. Functioneel leren houdt in dat ons aanbod zoveel mogelijk wereldgeoriënteerd, realistisch en toekomstgericht moet zijn. Om de leerstof aantrekkelijk en functioneel te maken, wordt er zoveel mogelijk thematisch/projectmatig gewerkt. Wij proberen onze leerlingen vertrouwd te maken met het sociale leven in hun omgeving, met de diensten en organisaties, waarmee zij later in contact zullen komen (markt, winkels, postkantoor, gemeentehuis, bank, enz.) en met allerlei culturele activiteiten (wekelijks bezoek aan de schoolbibliotheek, jeugdtheater, kinderboerderij, enz.).

Tevens kan er ook niet naast de toenemende informatisering van onze maatschappij gekeken worden. Daarom laten we onze kinderen reeds van jongs af aan al spelenderwijs kennis maken met dit communicatiemedium. In de lagere school heeft elke klas zijn eigen computer met internetaansluiting, bij de kleuters enkel in het laatste kleuterklasje.

De ICT-coördinatoren op onze school trachten alles hieromtrent in goede banen te leiden.

Dat we in onze school ook belang hechten aan integratie en de inclusiegedachte blijkt uit twee projecten in onze school. Kinderen met leerproblemen zullen in de toekomst meer en meer in het gewoon onderwijs terecht kunnen. Voor onze school is het dan ook een belangrijke uitdaging om onze kennis omtrent orthodidactische methoden, remediëringsprogramma's, enz. nu reeds te delen met het gewoon onderwijs.

Om die reden zijn we in september 2001 van start gegaan met een samenwerkingsverband met de leefschool 'Het Zandhofje', een kleuter- en lagere school voor gewoon onderwijs te Zandhoven. In 2003 werd gestart met een zorgteam. Dit team bestaat uit een logopedist (2u) en een kinesist (3u) die de scholen van onze scholengroep begeleiden bij het concreet uitwerken van zorg. Deze twee projecten worden verder besproken in 2.5.

 

Onze school wil een open school zijn. Dit houdt in dat op onze school de deur altijd open staat voor ouders en andere kindbegeleiders, zodat deze steeds met hun problemen bij ons terecht kunnen. Tevens krijgen ouders de kans om inspraak te hebben in het proces van handelingsplanning van hun kind (oudercontacten, open klassenraden), de specifieke pedagogische aanpak en het opvoedingsklimaat van de school en kunnen zij deel uitmaken van de Schoolraad. In contacten met ouders wordt steeds respect en begrip opgebracht voor de verwerkingsproblematiek waarmee zij mogelijk te kampen hebben. Eenmaal per trimester verschijnt er in onze school een schoolkrantje dat tot stand komt door de medewerking van zowel leerkrachten als leerlingen. In september 2001 is onze school gestart met een Vriendenkring waarmee wij de relatie en de vriendschap tussen de ouders, de leerlingen, de personeelsleden, de oud-leerlingen en de sympathisanten van het MPI willen bevorderen.

Ook heeft ieder personeelslid de kans om door de soepele overlegstructuur inspraak te hebben en deel te nemen aan het beleid op alle niveaus. Zo wordt iedereen via de coördinator van zijn geleding op de hoogte gehouden van nieuwe richtlijnen en kan men via zijn coördinator hierop reageren of suggesties aanbrengen. Deze eventuele suggesties of vragen worden op de driewekelijkse coördinatievergadering besproken met de directeur, de orthopedagogen, de coördinator dagschool en de coördinatoren van de verschillende geledingen. Elk personeelslid krijgt ook de kans om zijn persoonlijke verlangens en verwachtingen uit te drukken tijdens een functioneringsgesprek met de directeur. Belangrijk hierbij zijn een kritische ingesteldheid enerzijds en belangstelling en respect voor ieders mening anderzijds.

 

Tenslotte zijn wij ons ervan bewust dat een school een dynamisch gebeuren is en geen statisch gegeven. Ook het onderwijs is permanent in ontwikkeling en beweging en daarom vinden wij het belangrijk dat onze personeelsleden op de hoogte blijven van de laatste vernieuwingen in hun vakdomein, op het vlak van de leerlingbegeleiding, op organisatorisch vlak, op algemeen onderwijskundig vlak en tenslotte op managementsniveau. Informatie omtrent de reeds gevolgde nascholingen en onze accenten voor in de toekomst zijn terug te vinden in het nascholingsplan. Een andere manier om zich bij te scholen en vaardiger te worden, zijn de hospiteerbeurten bij elkaar die wij zoveel mogelijk trachten te stimuleren. Nieuwe personeelsleden worden begeleid door de coördinator dagschool.